تبلیغات
شهر نور - مهندسی منابع طبیعی _ مرتع و آبخیزداری
 مهندسی منابع طبیعی _ مرتع و آبخیزداری ...

به نام خدا

 

سلام

با خودم فکر کردم که به عنوان اولین مطلب در مورد رشته خودم بنویسم ؛

امیدوارم بتونم با این مطلبی که می نویسم کمی شما را با این رشته آشنا کنم؛ البته این مطالبی که اوردم از وبلاگ های دیگه هم هست امیدوارم دلخوری به وجود نیاد، من یه جورایی همش رو جمع کردم و یه چیزایی اضافه کردم و یک مطلب جامع نوشتم:

 

مهندسی منابع طبیعی _ مرتع و آبخیزداری

 

مرتع از گذشته تا كنون

ایران كشوری است كه از دیر باز مردم آن به كشاورزی و دامپروری اشتغال داشته اند. در گذشته نزدیك بیش از نیمی از افراد جمعیت در این كشور كشاورز و دامدار بوده اند. نخستین تمدنها در ایران بر پایه دامپروری و استفاده از مراتع شكل گرفته و زندگی شبانی پایه اساس ایلها و عشایر ایران را بنیان نهاده است. عشایر بازمانده همان روش زندگی باستانی هستند. در بدو امر بدلیل كمبود جمعیت و فراوانی مراتع دامپروران مشكلی احساس نمی كردند ولی با افزایش جمعیت و محدود شدن مراتع بدلیل گسترش كشاورزی و افزایش تعداد دام و بر هم خوردن تعادل بین تولید و مصرف تعادل بین مرتع و دام نیز بر هم خورد و اختلالاتی در وضعیت مراتع بوجود آمد كه لزوم مطالعه و شناسایی بیشتر مراتع را آشكار می سازد.

   

گرفته شده از كتاب مرتع تالیف مهندس منوچهر پازوكی

 

 طرح مرتعداری : طرح مرتعداری برنامه مدونی است كه ضمن حفظ منابع آب و خاك و استمرار تولید بهترین مقدار تولید علوفه را نیز با توجه به استعداد منطقه تضمین می نماید ، تهیه میگردد .

ممیزی و تنسیق مرتع سندا به تبصره یك ماده ۳ قانون اصلاح و حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع كشور ، ممیزی و تنسیق مراتع به منظور تشخیص و شناسایی و مقدار دقیق بر اساس سوابق و مدارك در مراتع استان بعهده هیئتی است از سوی اداره كل و اداره مرتع مركب از سه نفر كه عبارتند از :

 1. نماینده منتخب مدیر كل منابع طبیعی استان

 2.  كارشناس مرتع استان

  3. كارشناس و یا جنگلدار محل

 

شرح وظایف

1. ارزیابی مراتع و شناسایی بهره برداران از آن

2.  تهیه ی طرح های مرتع داری

3.  اجرای طرح های مرتعداری

4.  تولید علوفه در دیمزارهای کم بازده

5.  مدیریت و برنامه ریزی چرا و کنترل پروانه های مرتعداری

6.  هدایت مجریان طرح های مرتع داری به بانک های عامل جهت استفاده از تسهیلات بانکی

7.  تهیه و تولید بذر

8 . نظارت بر اجرای طرحهای مرتعداری و سایر پروژه های اجرایی

9.  نظارت بر عملكرد هیئت‌های ممیزی مراتع

10. رسیدگی به شكوائیه‌های وارده در رابطه با اقدامات هیئت ممیزی

11. جمع‌بندی موضوعات مربوط به ممیزی مرتع و طرح آنها در شورای فنی ممیزی مرتع 

12. اجرای مصوبات شورای فنی ممیزی مرتع

13. صدور پروانه چرا پس از بررسی و تصویب نهائی توسط شورای فنی ممیزی مرتع، پرونده‌های ارجاعی از سوی هیئت‌های ممیزی مرتع

14. تعیین مناطق اجرائی طرح تعادل دام و مرتع

15. تعیین طرحهای تعادل دام و مرتع

16. اجرای طرحهای تعادل دام و مرتع

17. نظارت بر اجرای طرحهای تعادل دام و مرتع

 

 

                                    آبخیزداری چیست؟ هدف از انجام آن چیست؟  
                     

                        برای بیان تعریف آبخیزداری باید در ابتدا معنی حوضه آبخیز را بدانیم: 
آبخیز(
watershed):

آبخیز واحدی هیدرولوژیك است كه به عنوان واحد فیزیكی, بیولوژیكی, سیاسی, اجتماعی و اقتصادی برای طراحی ومدیریت منابع طبیعی (آب, خاك , پوشش گیاهی) پذیرفته شده است.
به عبارت دیگر آبخیز منطقه ای توپوگرافی است كه توسط یك سیستم رودخانه زهكشی میشود.


 تعریف آبخیز داری(
management  watershed )
آبخیزداری عبارت است از فرآیند تنظیم و اجرای اقدامات مناسب به منظور اداره منابع موجود
در آبخیز, باكسب منافع, بدون آسیب رساندن به موجودیت این منابع.
علم آبخیزداری در اوایل قرن بیستم به دلایل زیر ایجاد شده است :
1- كسب دانش وآگاهی بیشتر درمورد دوره هیدرولوژیك وعملكرد آن.
2-افزایش جمعیت وفشار حاصله از آن به اراضی ومنابع آب.
3-افزایش بیش از حد مصرف آب كه ناشی از پیشرفت فن آوری وبالا رفتن سطح زندگی مردم
بوده است.
4- بروز مشكلات جدید وپیچیده مرتبط باآب از جمله: مشكل وجود مناطق سیل گیر, ایجاد آلودگی
آب, سكونت در مناطق خشك و...
مدیران امور برنامه ریزی, سرانجام پی بردند كه آبخیز میتواند به عنوان بهترین واحد طبیعی برای اداره منابع طبیعی محسوب شود.


هدف از آبخیزداری:
هدف مدیریت منابع آبخیز عبارتند از:
تحت كنترل درآوردن عملیات كشاورزی, دامپروری, ساختمان سازی, راهسازی,قطع درختان وبه طور كلی هرگونه عملی چه مفید وچه مضر, چه مثبت وچه منفی, ارزیابی آنها وتوجه به وضعیت آبخیز براساس خصوصیات زمین شناسی, خاك شناسی, پوشش گیاهی, اقلیم شناسی, هیدرولوژی وارائه رهنمودها وپیشنهادها جهت اجرا و مدیریت صحیح در مورد همه عوامل طبیعی وزیستی هر اكوسیستم در واحدهای طبیعی خاص واعمال مدیریت بر روی عواملی كه در توزیع آب وكیفیت هیدرولوژیكی تاثیر دارند, تا به صورت مطلوب وعلمی,
   خاك حوضه آبخیز از فرسایش حفظ گردد.             
آبخیزداری الهی ترین نگاه به طبیعت است وآبخیزدار را میتوان پزشك طبیعت نامید. یك آبخیزدار خوب با بررسی دقیق ومطالعه علمی حوضه آبخیز, به تعبیری دردهای یك حوضه را شناخته, ودرجهت درمان آن برنامه ریزی میكند.آبخیزداری با نگاهی خدا گونه عرصه طبیعت را برای زیست و بهره برداری انسان مهیا میكند.شاید این تعابیر كمی اغراق آمیز به نظر برسد, اما میشود تمام علوم راهدیه ای از جانب خدا برای حكومت بر كره خاك دانست.
اگر ما با این دید به علوم نگاه كنیم, هرگز آنها را در راه نابودی نوع بشر به كار نخواهیم بست.


علوم مرتبط با آبخیزداری:
یك پروژه ساده آبخیزداری از چند مطالعه مستقل تشكیل شده است كه هر كدام كارشناس مربوط به خودش را میخواهد:
1- مطالعه فیریوگرافی:این مطالعه به بررسی خصوصیات ظاهری آبخیز میپردازد.
2- مطالعه هواشناسی: به طور كلی به بررسی اقلیم منطقه میپردازد.
3- مطالعه هیدرولوژی: به بررسی آبهای موجود در منطقه میپردازد.
4- مطالعه خاك شناسی: به مطالعه انواع خاكهای موجود در منطقه وپتانسیل های آن میپردازد.
5- مطالعه زمین شناسی: به بررسی جنس ونوع سازندها و برخی عوامل مورفولوژیكی وقدمت سازندها وعوامل تشكیل آنها میپردازد.
6- مطالعه فرسایش و رسوب: به بررسی انواع فرسایش در حوضه وفرسایش پذیری وپتانسیل رسوبگذاری رودخانه میپردازد.
7- مطالعه پوشش گیاهی: به بررسی تیپهای مختلف گیاهی منطقه میپردازد وبرنامه چرا و شدت چرا را تعیین میكند ودرصد وجود كلاسهای مختلف را در حوضه مشخص میكند.
8- مطالعه اقتصادی: به بررسی شاخصهای اقتصادی وارزیابی اقتصادی طرح می پردازد.
9- مطالعه كشاورزی واجتماعی: به بررسی عوامل كشاورزی واجتماعی آبخیز نشینان میپردازد,شاخصهایی از قبیل: جمعیت, تعداد خانوار, چگونگی كسب درآمد, تعداد دام,انواع محصولات كشاورزی منطقه و... در این مطالعه بررسی می شود.
10-عملیات بیولوژیك: به ارائه طرحهای كاشت نهال, بذر كاری و... برای حفظ عرصه طبیعی آبخیز(از نظر پوشش گیاهی) وبهبود وضعیت آن , وتثبیت بیولوژیك خاك از طریق پوشش گیاهی می پردازد.
11-عملیات مكانیكی: ارائه طرحهایی از قبیل احداث بندهای خاكی, گابیون, خشكه چین وعملیات ذخیره نزولات آسمانی از طریق احداث فارو, تراس وبانكت بندی در این مجموعه می باشد.
12- تلفیق: به تعبیری عصاره مطالعات فوق می باشد كه طرحی جامع وكلی ارائه میدهد وتعیین واحدهای كاری همگن از بخشهای تلفیق به حساب می آید كه در آن نقشه های تهیه شده از هر گزارش روی هم قرار می گیرد و پلیگون های حاصل به عنوان واحدكاری معرفی می شوند.
  
تلفیق گر برای هر یك از این واحدها عملیات خاصی را پیشنهاد می كند.
در این واحدها خصوصیاتی از قبیل نوع خاك, مساحت, نوع تیپ (اعم از تیپهای گیاهی, رخنمون سنگی, زمینهای دیم وزراعی و...),گروه هیدرولژیك خاك ,عمق خاك, بافت خاك , پتانسیل تولید هرزآب و... مشخص می شود.

 

ان شاءالله در آینده به توضیحات بیشتری خواهم پرداخت.


نوشته شده توسط محمد جواد فروغی اصل در چهارشنبه 10 مرداد 1386 و ساعت 08:08 ق.ظ
ویرایش شده در - ساعت -
 نوشته های پیشین
+ my god
+ گفتگو با خدا
+ توضیحاتی در مورد جایگاه حجاب در آئین ایرانیان باستان زرتشت
+
+
+ شهر نور مازندران
+ یاد خدا
+ یک سوال مهم
+ آدم و روزگار
+ گذشت عمر
+ من تو را آسان نیاوردم به دست
+ کلید های میانبر
+
+ آیا میدانید؟
+ سعادت و خوشبختی از دیدگاه پیامبر

صفحات :